RİSK DEĞERLENDİRME KONU ÖZETİ

         

RİSK DEĞERLENDİRME KONU ÖZETİ
Risk değerlendirmesi 4857 sayılı iş kanununun 78. Maddesinde doğrudan yer almış olup bu maddeye istinaden yapılmaktadır.
TANIMLAR
TEHLİKE: Zarar oluşturma potansiyeli . Durum var, olay yok.
RİSK: Tehlikeli bir olayın meydana gelme olasılığı ve sonuçlarının ortaya çıkaracağı zarar/hasarın şiddetinin bileşimidir. Risk=İhtimalxŞiddet Riski tanımlayan yol tehlikeden geçer.
OLAY: İş ile ilgili oluşum , eylem.
RİSK DEĞERLENDİRME: Bir iş yerinde mevcut tehlikelerin işçilere işyerine ve çevresine vereceği zararların ve bunlara karşı alınacak önlemlerin belirlenmesi amacı ile yapılması gereken çalışmalardır. Tehlikeyi tanımlama , risk değerlendirme süreçleri sanayi dallarına göre değişim gösterir.Tehlikeyi tanımlama , risk değerlendirme reaktif değil proaktif yaklaşımlardır. Proaktif yaklaşım ülkemizde 2003’te kabul edildi Avrupa’da proaktif yaklaşıma geçiş 89/391 sayılı ana çerçeve direktifi (EEC) ile olmuştur.
SAĞLIĞIN BOZULMASI: Bir iş faaliyetinin ya da iş ile ilgili bir durumun yol açtığı belirlenebilir, olumsuz fiziksel, ruhsal durum.
HASARSIZ OLAY=RAMAK KALMA
KABULEDİLEBİLİR RİSK: Kurumun İSG politikasına göre tahammül edebileceği risk.
GÜVENLİK:Riskin kabul edilebilirlik sınırlarında kalma yeteneğidir.
Risklerden çevre, çalışanlar, toplum üretim, itibar, mülk ve ortaklıklar müşteriler doğrudan etkilenmektedir.
RİSKİN ALGILANMASINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Riskin korkutuculuk oranı Riskin anlaşılabilirliği
Etkilenebilecek kişi sayısı Tehlike ve riskin ne derece anlaşılabilirliği:
Riskin ne derece eşit dağıldığı Riskin ne derece önlenebildiği
Riskin kişisel olarak kabul edilip edilmediği,

RİSKİN ÖNLENMESİ İÇİN:
1. Risk algılarının tüm çalışanlarda aynı olması gerek standart algılamayı sağlama İSG uzmanın birinci görevi olmalı.
2. Risk algılanmasını sürekli olarak yüksek tutmak gerekir, kaza riski hiçbir zaman göze alınmamalıdır.
3. Asla yüksek risk kabul edilmemelidir.
İSİG Uzmanı bu konuda şirket yönetimi ve işçi arasındadır(yetkisiz sorumlu) İşçi sağlığı uzmanı noter yada Ç.S.G.B. onaylı defteri tutması gerekir ve tüm olayları, riskleri bu deftere kayıt altına almalı ve bunları İSİG kurulunda görüşmeye açmalı. Bu defterin tutulması iş verenin yükümlülüğünedir. Bu defter denetimlerde hazır bulundurulmalı ve 10 yıl saklanmalı.
Risk değerlendirmede üst yönetimin rolü İSİG yönetim sistemi oluşturmak ve risk değerlendirme uygulanmasına geçmek için stratejik bir karar almak.
İŞ VEREN NEDEN RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPAR:
Maddi Nedenler (Tazminat, rücü vs.) Manevi Nedenler
Ahlaki Nedenler Kanuni Nedenler
 
İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ:
1. İSİG kurmak için mesleki risklerin önlenmesi için eğitim ve bilgi verilmesi dahil, her türlü önlem almak, organizasyonu sağlamak, araç ve gereçleri sağlamak ve mevcut durumu sürekli iyileştirmek.
2. Riskin önlenmesi
3. Önlenmesi mümkün olmayan riskleri değerlendirmek
4. Riskle kaynağında mücadele etmek
5. Teknik gelişmelere uyum sağlamak
6. İşi işçilere uyumlu hale getirmek
7. Tehlikeli olanları tehlikesiz ile değiştirmek
8. Teknolojiden yararlanma
9. Toplu koruma yöntemleri kişisel korumaya göre öncelikli olmasını sağlamak
10. İSİG yönünden risk değerlendirmesi yapmak
11. Risk değerlendirmesi sonucuna göre alınması gereken önlemleri almak
12. Üç günden fazla iş günü kaybı ile sonuçlanan kazaları kayıt altına almak
13. İşçilerin uğradığı iş kazaları ile ilgili rapor hazırlamakla yükümlüdür.

RİSK DEĞERLENDİRİLMESİ NE ZAMAN YAPILIR:
ü Yeni makina veya ekipman geldiğinde
ü Sistemde proses yada hammadde değişimi olduğunda
ü Yeni bir işe başlarken veya daha önce hiç yapılmadıysa
ü İş kazası veya meslek hastalığı sonrası
ü Düzenli aralıklarla
Kimyasal maddelerle ve kanserojen/mutajen maddelerle çalışmalarda risk değerlendirmesi 5 yılda 1 yapılmalıdır.
Risk değerlendirmesi yaparken gözden kaçan tehlikeler:
ü Uzman olmayınca fark edilmeyenler
ü Süreklilik göstermeyen tehlikeler(kaba davranış ve hareketler)
ü Ön belirti vermeyen tehlikeler(Tetikleme ile ortaya çıkanlar)
Risk değerlendirmesi yapımında kişisel ve ekip yaklaşımı mevcuttur.Her iki durumun avantaj ve dezavantajı vardır.
Kişisel yaklaşımın avantajı: Çabuk netice vermesi, maliyeti düşük olması kişinin başkaları tarafından yönlendirilmemesi.
Dezavantajı: İşlemin uzmanlık gerektirmesi tek boyutlu olması yetersizlik gösterebilir, kişinin farklı kavrama seviyesi değerlendirmeyi etkileyebilir.
Takım yaklaşımının avantajı: Bilgi tüm çalışanlardan sağlanır, beyin fırtınası olayı gerçekleşir, katılımcılara aidiyet hissi verir, işe herkez sahip çıkar.
Dezavantajı: Netice geç alınır, takım içi etkileşme olabilir, zaman ve maliyet yüksek olabilir.

RİSK DEĞERLENDİRMESİNİN ADIMLARI
1. Adım : Politika belirleme
2. Adım: Planlama: a) Hedef belirleme b)Hedefe uygun prosedürler hazırlama c)Risk değerlendirme metodu belirleme d) Risk değerlendirme yapmak . Riski tespit etmek 2. Adımda biter.
3. Adım Uygulama: a) Riski kabul edip etmeyeceğimize karar verme b) Kontrol tedbirleri uygulama(kabul edilmeyen riskler için) c) Yazılı prosedürleri hayata geçirme d) Hedefi yakalamak için çalışmalarda bulunmak
4. Adım Kontrol Etme Aşaması: a) Yapılan uygulamaların doğruluğunu kontrol etmek (iç ve diş denetimler ile) b) Yönetimin gözden geçirme c) Bütün bu adımlardan uygunsuzlukları belirlemek
5. Adım Önlem almak : Düzeltici / önleyici faaliyetler
Beşinci adımdan sonra tekrar 1. Adıma dönülür.

TEHLİKE BELİRLEME AŞAMALARI
ü Tehlike tespitinde önce mevcut durum incelenmeli bu da tehlike kaynağını görmeye dayanır.(Ergonomik, kimyasal, mekanik, fiziksel vs. şartlara bakılır)
ü Mevzuat bazlı tespit: Mevzuatta sağlanamayan şartlar tehlike kaynağıdır.
ü Geçmiş kayıtları inceleme : Kaza/ramak kala, İSİG yıllık faaliyet raporlarını inceleme, teknik periyodik kontrol raporlarını inceleme, benzer iş yerlerinden elde edilen veriler.
 
TEHLİKENİN GRUPLANDIRILMASI:
1. Mevzuat bazlı gruplama
2. Proses bazlı gruplama
3. Yerleşim esaslı gruplama
4. Bilimsel esaslı gruplama
5. Karma yöntem
Risk değerlendirmesi yapıldıktan sonra önlemler: 
ü Kaynağında önlem öncelikli: Tehlikeyi kaynağında yok etmeye çalışmak, ikame, makine koruyucuları, yerel havalandırma vs.
ü Ortamda önlem almak , mühendislik önlemleri uzaklaştırma, tecrit, genel havalandırma vs.
ü İdari önlemler: çalışma süreleri ayarlama, iş yeri düzeni, eğitim, planlı bakım onarım vs.
ü Son çare KKD kullanımı

RİSK DEĞERLENDİRME METODLARI
1. Nicel metod
2. Nitel metod
3. Karma metod
Nitel :Çeck list, FMEA, HAZOP örnek
Karma:Matris, Fine-Kinney, FTA, ETA örnek

MATRİS METODU: R=İhtimalxŞiddet 1-25 arası değer alır. 20 ve üstü acil önlem alınmalı.
CHEK-LİST: Chek-Listlerle sistem kontrol edilir. Nittel metottur. Bu yöntem sistemin oturmuş olduğu kurumsal şirketlerde uygundur.
FİNE-KİNNEY : Risk= İhtimal x Frekans x Sonuçların derecesi
Bu yöntemle sonuçlar 0-1000 arası değer alır
R≤20 ise risk zayıf; 20-R-70 kesin risk eylem planı hazırlanmalı; 70-R-200 önemli risk; 200-R- 400 ise yüksek risk; R≥400 çok yüksek risk
OLASI HATA TÜRLERİ VE ETKİ ANALİZİ: (FMEA)
Risk= İhtimal x Frekans x Tespit edilebilirlik
FMEA kendi arasında
· Sistem FMEA
· Proses FMEA
· Sistem FMEA
· Tasarım FMEA diye ayrılır.
Sonuçlar 0-1000 arası değer alır.
1-R-50 arsı düşük risk; 50-R- 100 arası orta risk; 100-R-200 arası yüksek risk; R≥200 çok yüksek risk
HATA AĞCI ANALİZ YÖNTEMİ(FTA) : Bir tepe Olayının gerçekleşmesi/gerçekleşmemesi için alınması gereken önlemler ayrıntılı olarak analiz edilmesi.
OLAY AĞCI ANALİZ YÖNTEMİ(ETA): Olayların yaptığı sonuçlara bakılarak derecelenme yapılır. İhtimal hesaplanmasında kullanılır. Olasılığın görülmesini sağlayan sistemdir. İhtimallerin meydana gelme olasılığıdır.
HAZOP: Tehlike ve Çalışabilirlik; Kapalı sistemlerde kullanılır. (Kimya petrol sektöründe kullanılır)Basit temel tanımlarla risk değerkendirilmesi yapılır.Kılavuz kelimeler ile risk tanımlanır.
SEBEP-SONUÇ ANALİZİ: Balık kılçığı analizi de denir. Enerji- Nükleer santrallerde kullanılır. ETA-FTA karışımı bir analizdir. Avantajı: Çoklu hata analizi etkili ve olayı tam zaman skalası ile takip edilebilir olması. Dezavantajı: Olasılıkları saptamak zor ve tartışmalı olması sistemdeki değişiklikleri iyi bilmek gerekir.
HAZIRLAYAN : Julide YAMAN

Risk_Spot_Julide.docx

Bu sayfayı google da beğenmek istiyorsanız
tıklayın.
Yer işareti koy permalink.